Tháng 06/2025

[Huỳnh Christian Timothy]

Những điều chúng ta biết về tác động của các cuộc không kích của Israel và Mỹ vào Iran

Từ ban biên tập CNN

Các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị “hư hại nghiêm trọng” sau “nhiều cuộc tấn công lặp đi lặp lại” của Israel và Mỹ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

“Các cơ sở hạt nhân của chúng tôi đã bị hư hại nghiêm trọng, đó là điều chắc chắn, vì đã liên tục bị các kẻ xâm lược Israel và Mỹ tấn công,” ông Baghaei nói với Al Jazeera.

Dưới đây là những thông tin khác mà chúng ta biết về tác động của các cuộc không kích của Israel và Mỹ tại Iran:

Tác động đến các cơ sở hạt nhân: Ông Baghaei cho biết Tổ chức năng lượng nguyên tử quốc gia và các cơ quan liên quan của Iran đang tiến hành đánh giá kỹ thuật về các cơ sở hạt nhân của nước này. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, cho biết cuộc xung đột kéo dài 12 ngày đã “gây thiệt hại nghiêm trọng cho một số” cơ sở hạt nhân của Iran. Ông Baghaei nói với Al Jazeera rằng quốc hội Iran đã bỏ phiếu tạm ngưng hợp tác với IAEA, nhưng không thông qua việc đình chỉ tư cách thành viên của Iran trong Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT).

Thương vong trong cuộc xung đột: Ít nhất 627 người đã thiệt mạng tại Iran trong cuộc xung đột với Israel từ ngày 13 tháng 6 đến nay, theo hãng truyền thông nhà nước Iran IRIB dẫn nguồn từ Bộ Y tế Iran. IRIB cũng cho biết ít nhất 4.870 người khác bị thương trong thời gian này. Theo Bộ Y tế, 86% nạn nhân đã tử vong ngay tại hiện trường các vụ tấn công của Israel, theo IRIB dẫn lại.

Tướng cấp cao thiệt mạng: Iran xác nhận hôm nay rằng Thiếu tướng Ali Shadmani, người giữ chức Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya, đã qua đời sau khi bị thương trong các cuộc không kích của Israel vào tuần trước. Ông Shadmani đảm nhận vị trí này vào ngày 13 tháng 6 sau khi các cuộc không kích ban đầu của Israel vào Iran khiến nhiều tướng lĩnh cấp cao thiệt mạng, bao gồm cả người tiền nhiệm của ông là Trung tướng Gholam Ali Rashid.

Hàng chục nhân sự phòng không thiệt mạng: Ít nhất 35 quân nhân thuộc Lực lượng Phòng không đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel từ ngày 13 tháng 6 đến thứ Ba, theo Mạng Lưới Tin Tức Sinh Viên (SNN) bán chính thức của Iran đưa tin hôm nay.

[Huỳnh Christian Timothy]

Lính biệt kích mặt đất của Israel hoạt động bí mật bên trong Iran, Tổng tham mưu trưởng quân đội cho biết

Từ Dana Karni và Michael Rios của CNN

Các đơn vị biệt kích mặt đất của Israel đã hoạt động bí mật sâu bên trong lãnh thổ Iran trong suốt cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa hai quốc gia, theo lời Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, ông Eyal Zamir.

Ông cho biết các đơn vị biệt kích, cùng với Không quân Israel, đã thực hiện các chiến thuật “ngụy trang” giúp Israel giành quyền kiểm soát không phận Iran và một số khu vực khác.

“Những thành tựu này có được, ngoài các yếu tố khác, là nhờ sự phối hợp và ngụy trang do không quân và các đơn vị biệt kích mặt đất thực hiện, những đơn vị đã hoạt động bí mật trong chiều sâu của kẻ thù và mang lại cho chúng tôi sự tự do hành động trong tác chiến,” ông nói.

[Huỳnh Christian Timothy]

Israel nói rằng chương trình hạt nhân của Iran đã chịu thiệt hại “có hệ thống” và bị trì hoãn nhiều năm

Từ Dana Karni và Michael Rios của CNN

Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel cho biết chương trình hạt nhân của Iran đã chịu thiệt hại “có hệ thống” và bị trì hoãn nhiều năm trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa hai quốc gia.

“Theo đánh giá của các quan chức cấp cao thuộc Cục Tình báo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), thiệt hại đối với chương trình hạt nhân không chỉ là một đòn đánh chính xác đơn lẻ mà là một thiệt hại có hệ thống – kết quả tổng hợp cho phép chúng tôi xác định rằng dự án hạt nhân của Iran đã chịu thiệt hại nghiêm trọng, rộng lớn và sâu sắc, và đã bị trì hoãn nhiều năm,” ông Eyal Zamir phát biểu hôm thứ Tư.

Ông nói thêm rằng Israel đã hoàn thành mục tiêu loại bỏ điều mà ông gọi là “mối đe dọa sinh tồn tức thời” đến từ Iran.

Những tuyên bố này được đưa ra một ngày sau khi CNN đưa tin rằng đánh giá ban đầu từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ (DIA), cơ quan tình báo của Lầu Năm Góc, cho thấy các cuộc tấn công của Mỹ tại Iran không phá hủy được các thành phần cốt lõi trong chương trình hạt nhân của nước này và có khả năng chỉ khiến chương trình bị trì hoãn vài tháng, theo những người được thông báo về bản đánh giá.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm thứ Tư đã bác bỏ đánh giá đó. “Cuối tuần qua, Hoa Kỳ đã thực hiện thành công một cuộc tấn công chính xác quy mô lớn vào các cơ sở làm giàu hạt nhân của Iran và đó là một thành công rất, rất lớn,” ông Trump nói.

[Huỳnh Christian Timothy]

Huyền thoại bất khả chiến bại của Iran bị phá vỡ, nhiều người giờ lo ngại về cuộc đàn áp trong nước

Từ Nadeen Ebrahim của CNN

Hình ảnh bất khả chiến bại của Iran đã sụp đổ chỉ trong vài giờ vào ngày 13 tháng 6, khi Israel bất ngờ phát động một cuộc tấn công chưa từng có vào sâu trong lãnh thổ Iran, làm tan vỡ cảm giác an toàn của Tehran và xóa bỏ hình ảnh về sức mạnh mà nước này đã dày công xây dựng.

Trong suốt cuộc xung đột kéo dài 12 ngày, Iran liên tục phản công lại Israel, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các thành phố lớn như Tel Aviv và khiến 28 người thiệt mạng. Khả năng phản kích trong lúc bị tấn công đã nhận được lời ca ngợi tại quê nhà, ngay cả từ những người được CNN phỏng vấn và vốn phản đối chế độ.

Nhưng điều khiến nhiều người Iran lo lắng chính là những gì sẽ xảy ra tiếp theo. Mối lo ngại đang gia tăng về một cuộc đàn áp sắp tới nhằm vào những người cải cách và những tiếng nói kêu gọi thay đổi, khi chính quyền bắt đầu truy quét những người bị xem là đã cộng tác với Israel. Đến thứ Tư, chính quyền đã bắt giữ 700 người bị cáo buộc là “lính đánh thuê của Israel,” theo hãng tin Fars có liên hệ với nhà nước đưa tin.

Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người nắm quyền lâu nhất ở Trung Đông, được cho là đang ẩn náu trong một hầm ngầm với rất ít liên lạc ra bên ngoài. Ông vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran có hiệu lực vào thứ Ba. Ông đã cai trị bằng bàn tay sắt suốt hơn 35 năm và đàn áp các cuộc biểu tình ít nhất từ năm 2005.

Chuyên gia nói gì: Arash Azizi, chuyên gia về Iran sống tại thành phố New York và là tác giả cuốn sách “What Iranians Want” (Người Iran Muốn Gì), cho biết người Iran có khả năng đang lo ngại về “một chế độ bị thương đang quay lại đàn áp họ và thu hẹp không gian chính trị, dân sự hơn nữa.”

Ông nói thêm rằng tình trạng đàn áp có thể trở nên tồi tệ hơn, và rằng phe đối lập Iran ở hải ngoại đã chứng tỏ là “vô năng và không còn ý nghĩa về mặt chính trị,” trong khi xã hội dân sự trong nước thì “đang ở thế phòng thủ.”

Các chuyên gia nhận định rằng những cuộc tấn công vào Iran chỉ khiến phe bảo thủ thêm mạnh mẽ – những người từ lâu đã tin rằng phương Tây và Israel không đáng tin cậy, và rằng đàm phán chỉ là một chiến thuật để làm suy yếu đất nước. Số phận của những người cải cách và thực dụng hiện đang treo lơ lửng, và chỉ thời gian mới trả lời được liệu họ có sống sót qua sự thay đổi có thể xảy ra trong hàng ngũ lãnh đạo hay không.

[Huỳnh Christian Timothy]

Trump tuyên bố các cuộc tấn công Iran là thành công và xem nhẹ nhu cầu về thỏa thuận hạt nhân

Từ ban biên tập CNN

Tổng thống Donald Trump đã tổ chức một cuộc họp báo tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan hôm nay, nơi ông ca ngợi thành công của các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.

“Cuối tuần trước, Hoa Kỳ đã thực hiện thành công một cuộc tấn công chính xác quy mô lớn vào các cơ sở làm giàu hạt nhân của Iran, và đó là một thành công rất, rất lớn,” ông Trump nói. Ông cho biết cuộc tấn công đã mở đường cho một thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran.

Ông cũng sử dụng chiến dịch này làm ví dụ cho việc Mỹ đã khôi phục lại “uy tín của sức răn đe Mỹ, điều mà không ai có thể sánh được.”

Dưới đây là những phát biểu chính của ông Trump trong buổi họp báo hôm nay:

Gặp gỡ với Iran: Ông Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ gặp Iran vào tuần tới để bàn về một thỏa thuận hạt nhân tiềm năng, mặc dù ông nhiều lần khẳng định rằng ông không tin một thỏa thuận như vậy là “quá cần thiết.” Ông nói thêm rằng chính quyền của ông sẽ yêu cầu các cam kết tương tự như đã từng đề xuất trong các cuộc đàm phán với Iran trước khi căng thẳng gần đây tại Trung Đông leo thang.

Báo cáo tình báo về các cuộc không kích của Mỹ: Ông Trump thừa nhận rằng các đánh giá ban đầu của tình báo Mỹ cho thấy thiệt hại tại một cơ sở hạt nhân của Iran bị không quân Mỹ tấn công “có thể còn hạn chế,” nhưng sau đó nói rằng các đánh giá tiếp theo cho thấy cơ sở đó đã bị “xóa sổ hoàn toàn.” Sau đó, ông nhiều lần bác bỏ các báo cáo tình báo này, gọi chúng là chưa đầy đủ. Tổng thống cũng nói rằng các phi công “cảm thấy thất vọng” trước những báo cáo này, đồng thời cáo buộc truyền thông cố tình làm giảm nhẹ tác động của chiến dịch. Ông Trump nói rằng ông không có thông điệp gì gửi đến cộng đồng tình báo ngoài việc: “Tôi chỉ nói, hãy công bố báo cáo khi các ông biết chuyện gì thực sự đã xảy ra.”

Linh hoạt trong vấn đề trừng phạt: Tổng thống Mỹ cho biết Iran sẽ cần tiền từ dầu mỏ để “phục hồi đất nước,” và ông nói rằng ông không phản đối việc Trung Quốc mua dầu từ Iran, cho thấy có thể sẽ có sự linh hoạt trong các lệnh trừng phạt đối với Iran.

Thỏa thuận NATO: Các lãnh đạo NATO đã mang lại cho ông Trump một chiến thắng lớn bằng cách tăng mục tiêu chi tiêu quốc phòng. “Tôi đến đây vì đó là điều tôi phải làm,” ông nói trong buổi họp báo. “Nhưng tôi rời đi với một cảm giác khác.” Phát biểu của ông Trump khi rời hội nghị cho thấy rằng những nỗ lực lôi kéo ông trong tuần này — bao gồm một thỏa thuận quan trọng về tăng chi tiêu quốc phòng — đã phát huy tác dụng.

Ukraine – Nga: Ông Trump nói rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề nghị giúp làm trung gian hòa giải giữa Israel và Iran, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ đã từ chối. Ông Trump nói thêm rằng một thỏa thuận ngừng bắn với Nga không được bàn đến trong cuộc gặp giữa ông và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm nay. Ông nói rằng Zelensky muốn cuộc xung đột chấm dứt và rằng ông dự định sẽ nói chuyện với Putin để “xem liệu chúng ta có thể chấm dứt nó hay không.”

[Huỳnh Christian Timothy]

Gabbard chỉ trích truyền thông về vụ rò rỉ liên quan đến cuộc tấn công Iran, nhấn mạnh “thông tin tình báo mới” về mức độ tàn phá

Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard vào thứ Tư đã phản bác mạnh mẽ điều bà gọi là “truyền thông tuyên truyền,” cáo buộc họ cố tình rò rỉ có chọn lọc các tài liệu mật nhằm làm suy yếu cách Tổng thống Donald Trump xử lý các cuộc tấn công đầy rủi ro vào Iran.

Trong một bài đăng từ tài khoản X chính thức của mình, Gabbard xác nhận rằng “thông tin tình báo mới” đã xác minh việc phá hủy các cơ sở hạt nhân chủ chốt của Iran tại Natanz, Fordow và Isfahan trong chiến dịch ném bom cuối tuần qua.

“Nếu Iran chọn tái xây dựng, họ sẽ phải xây dựng lại cả ba cơ sở… từ đầu,” bà viết. “Và điều đó có khả năng sẽ mất nhiều năm để thực hiện.”

Bà cũng chỉ trích các bản tin gần đây dựa trên các báo cáo tình báo bị rò rỉ nhằm hạ thấp quy mô thiệt hại. “Truyền thông tuyên truyền đã sử dụng chiến thuật quen thuộc: công bố có chọn lọc một phần của các báo cáo tình báo mật bị rò rỉ trái phép (cố ý bỏ qua chi tiết rằng báo cáo đó được viết với mức độ ‘tự tin thấp’) để cố gắng làm suy yếu sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump,” Gabbard nói.

Cựu dân biểu đảng Dân chủ từ Hawaii, hiện đang giữ chức Giám đốc Tình báo Quốc gia trong chính quyền Trump, đã trở thành một tiếng nói quan trọng công khai bảo vệ lập trường an ninh quốc gia của chính phủ trong bối cảnh xung đột Israel–Iran leo thang.

Bài đăng của bà hôm thứ Tư đánh dấu phản ứng mạnh mẽ nhất từ ban lãnh đạo cộng đồng tình báo Hoa Kỳ cho đến nay.

Đăng bởi Jasmine Baehr.

[Huỳnh Christian Timothy]

Albright: Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã “gần như phá hủy hoàn toàn” chương trình máy ly tâm của Iran

Trong một đánh giá nổi bật được phát sóng hôm thứ Tư trên chương trình “America Reports,” chuyên gia vũ khí hạt nhân David Albright cho biết các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã “gần như phá hủy hoàn toàn” chương trình làm giàu bằng máy ly tâm khí của Iran, khiến tham vọng hạt nhân của Tehran bị trì hoãn nhiều năm.

Ông Albright, người sáng lập và là chủ tịch Viện Khoa học và An ninh Quốc tế, đã trích dẫn hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy thiệt hại nặng nề tại các cơ sở trọng yếu trên khắp Iran, bao gồm Natanz, Fordow và Isfahan.

“Tổng thể, các cuộc tấn công của Israel và Mỹ đã gần như phá hủy hoàn toàn chương trình làm giàu bằng máy ly tâm của Iran,” Albright nói. “Sẽ phải mất một thời gian dài nữa Iran mới có thể khôi phục lại năng lực mà họ từng có trước cuộc tấn công.”

“Chúng tôi đã theo dõi hình ảnh vệ tinh trong hai tuần qua, và mức độ tàn phá là rất nghiêm trọng,” ông nói. “Ý tôi là, rất nhiều cơ sở trên mặt đất – vốn là thành phần then chốt trong chương trình máy ly tâm – đã bị phá hủy.”

Những nhận định của Albright phù hợp với tuyên bố từ Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Israel, cơ quan này cũng nói với Fox News rằng chiến dịch kết hợp giữa Mỹ và Israel đã khiến chương trình phát triển hạt nhân của Iran bị trì hoãn “nhiều năm.”

Albright kết luận: “Và vì vậy, phần lớn những gì còn lại chỉ là tàn dư, hay như tôi gọi là phần sót lại của chương trình… nhưng bản thân chương trình này đã thật sự bị giáng một đòn rất nghiêm trọng.”

Đăng bởi Jasmine Baehr.

[Huỳnh Christian Timothy]

Karoline Leavitt: Mối đe dọa hạt nhân của Iran đã bị ‘chôn vùi dưới hàng dặm đống đổ nát’

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt đã mạnh mẽ bảo vệ các cuộc không kích của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran trong buổi xuất hiện trên chương trình America Reports hôm thứ Tư, đồng thời chỉ trích các bản tin truyền thông cho rằng chiến dịch có thể đã không đạt được kết quả như mong muốn.

Leavitt gọi Chiến dịch Búa Tạ Lúc Nửa Đêm, do Tổng thống Trump chỉ đạo và được thực hiện bởi các oanh tạc cơ B-2 của Mỹ, là một “thành công lịch sử,” và nói rằng việc truyền thông đưa tin dựa trên một bản ghi nhớ tình báo bị rò rỉ đã bóp méo kết quả thực tế.

“Năm ngày trước, Iran vẫn có khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân,” Leavitt nói. “Ngày hôm nay, mối đe dọa đó đã bị chôn vùi dưới hàng dặm đống đổ nát nhờ sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump và sự xuất sắc của quân đội chúng ta.”

Bà phản bác lại một báo cáo sơ bộ của Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) được nhiều hãng tin trích dẫn, trong đó bày tỏ sự không chắc chắn về mức độ thiệt hại tại cơ sở Fordow. Leavitt cho biết bản đánh giá đó sau đó đã bị bác bỏ bởi các quan chức Hoa Kỳ, nguồn tin từ Israel, và thậm chí là chính chế độ Iran.

“CNN đã chạy theo một câu chuyện mà họ biết rõ là chưa được xác minh đầy đủ,” bà nói. “Đây là một vụ rò rỉ từ một người có động cơ cá nhân — và là cùng một phóng viên từng lan truyền câu chuyện sai sự thật về chiếc laptop của Hunter Biden.”

Leavitt cũng xác nhận rằng FBI đang điều tra vụ rò rỉ thông tin tình báo mật và nhấn mạnh rằng những người chịu trách nhiệm “phải bị đưa ra xét xử.”

Bà Leavitt giữ vững lập trường của chính quyền, khẳng định: “Chiến dịch này đã đạt được điều mà hàng thập kỷ ngoại giao và trừng phạt không làm được.”

Đăng bởi Jasmine Baehr.

[Huỳnh Christian Timothy]

Trump nói Mỹ sẽ tấn công Iran lần nữa nếu nước này tái xây dựng chương trình hạt nhân

Hoa Kỳ sẽ tấn công Iran lần nữa nếu nước này cố gắng tái xây dựng chương trình hạt nhân, Tổng thống Donald Trump tuyên bố hôm thứ Tư.

Ông Trump đưa ra tuyên bố này trong một cuộc trao đổi với các phóng viên khi tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Hà Lan vào thứ Tư. Mỹ đã viện dẫn một báo cáo từ Israel cho rằng các cuộc tấn công vào ba cơ sở hạt nhân của Iran đã khiến chương trình hạt nhân của nước này “bị trì hoãn nhiều năm.”

Một phóng viên đã hỏi ông Trump liệu ông có tấn công Iran lần nữa nếu họ tái xây dựng các cơ sở hạt nhân hay không.

“Chắc chắn rồi,” ông Trump trả lời thẳng thừng.

Cuộc trao đổi diễn ra sau khi Tổng Thư ký NATO Mark Rutte ca ngợi ông Trump là “một người đàn ông mạnh mẽ” và “một người yêu chuộng hòa bình” trong hội nghị thượng đỉnh hôm thứ Tư.

“Tôi chỉ muốn ghi nhận hành động quyết đoán của ngài đối với Iran,” ông Rutte nói khi bắt đầu phần phát biểu chung với Tổng thống. “Ngài là một người mạnh mẽ, nhưng cũng là một người của hòa bình. Và việc ngài giờ đây cũng đã thành công trong việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran — tôi thực sự muốn khen ngợi ngài về điều đó. Tôi cho rằng điều này quan trọng đối với cả thế giới.”

Đăng bởi Anders Hagstrom.

[Huỳnh Christian Timothy]

Chính sách của Cơ quan Nguyên tử Liên Hợp Quốc về Iran nhận nhiều ý kiến trái chiều sau khi Mỹ-Israel ‘xóa sổ’ các cơ sở hạt nhân

Sau 12 ngày giao tranh, Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tuyên bố chiến thắng trước chương trình hạt nhân của Iran.

Ông Trump tuyên bố ba cơ sở hạt nhân đã bị xóa sổ, trong khi Netanyahu thông báo Israel đã “loại bỏ một mối đe dọa tồn tại kép tức thì: cả về mặt hạt nhân lẫn tên lửa đạn đạo” – những thành tựu mà Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) của Liên Hợp Quốc không thể đạt được suốt khoảng 20 năm giám sát hoạt động hạt nhân của Iran.

Tiến sĩ Or Rabinowitz, chuyên gia về phổ biến vũ khí hạt nhân từ Đại học Hebrew Jerusalem và hiện là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Stanford, nói với Fox News Digital rằng IAEA “không thể tự mình ngăn chặn một quốc gia muốn chuyển đổi nguyên liệu và công nghệ hạt nhân từ chương trình dân sự sang chương trình quân sự.”

“IAEA có thể cảnh báo, và đó là điều họ đã làm,” bà nói. “Đôi khi những cảnh báo này dẫn đến các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, và đôi khi thì không, nhưng IAEA tự thân không thể làm được nhiều hơn thế – nó chỉ mạnh như các thành viên hội đồng và các quốc gia tham gia.”

Vài ngày trước khi Israel phát động cuộc tấn công quân sự nhằm loại bỏ mối đe dọa hạt nhân và vũ khí thông thường từ Iran, cơ quan giám sát hạt nhân toàn cầu đã báo cáo rằng Iran có khoảng 408,6 kilogram (gần 901 pound) uranium làm giàu đến 60%, đủ để chế tạo khoảng chín quả bom hạt nhân.

Báo cáo này, đồng thời chỉ trích Iran thiếu hợp tác với IAEA, đã khiến hội đồng quản trị của cơ quan lần đầu tiên trong 20 năm tuyên bố rằng Cộng hòa Hồi giáo đã vi phạm các nghĩa vụ không phổ biến vũ khí hạt nhân của mình.

“Chúng ta không nên ngạc nhiên trước thất bại này, và ta cũng nên thêm vào đó thất bại của Liên Hợp Quốc,” tiến sĩ Yoel Guzansky, học giả cao cấp tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia của Đại học Tel Aviv, nói. Guzansky nhấn mạnh rằng chỉ cách đây một tuần, giữa lúc Iran phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo vào các thị trấn và thành phố của Israel, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đã phát biểu trước Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc ở Geneva.

“Iran được chào đón ở đó, còn Israel thì bị chỉ trích,” ông nói. “Điều này cho thấy hệ thống Liên Hợp Quốc đã thất bại từ lâu và rất cần được cải tổ, tái thiết và xây dựng lại,” Guzansky tiếp tục, đồng thời nhận xét rằng so với các cơ quan Liên Hợp Quốc khác, “IAEA vẫn khá ổn.”

“Không phải trắng đen hoàn toàn, nó có một số thành tựu, nhưng tùy thuộc vào kỳ vọng của bạn,” ông nói thêm. “Tôi không nghĩ ai đó kỳ vọng IAEA sẽ hoàn toàn ngăn chặn Iran.”

Guzansky cho biết hai thập kỷ thanh tra và các báo cáo như vậy thực tế đã giúp Israel và Mỹ “thu thập thông tin tình báo và hiểu biết về chương trình hạt nhân của Iran” – một thực tế đã được kiểm nghiệm trong hơn một tuần rưỡi qua.

Iran luôn khẳng định mọi hoạt động hạt nhân của họ hoàn toàn vì mục đích hòa bình và họ sẽ không bao giờ phát triển hay sở hữu vũ khí hạt nhân. “Vấn đề thực sự ở đây không phải là IAEA, mà là Iran đã gian lận suốt 20 năm và không chơi theo luật,” ông Alan Mendoza, Giám đốc điều hành của Henry Jackson Society, nói.

“Iran đã gây nhầm lẫn, lừa dối và phát triển bí mật các chương trình mà IAEA không thể tiếp cận,” ông nói, đồng thời bổ sung, “vì vậy, ở nhiều phương diện, không thể đổ lỗi cho IAEA – nó không có khả năng thực thi – nhiệm vụ của họ chỉ là giám sát.”

Đây là trích đoạn bài viết của Ruth Marks Eglash từ Fox News.