1.
Nguồn gốc và ý nghĩa thuật ngữ

Từ
"Docetism" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp δοκεῖν
(dokein) nghĩa là "có vẻ như", "xuất hiện".

Đây
là tà giáo khẳng định rằng Đức Chúa Jesus Christ chỉ
có vẻ như là con người, thân xác, sự đau khổ và cái
chết của Ngài chỉ là ảo ảnh, không có thực.

2.
Giáo lý cốt lõi

Phủ
nhận nhân tính thật sự của Đấng Christ: Vì vật chất
là xấu (theo ảnh hưởng của ngộ đạo), nên Đấng
Thiên Chúa thánh thiện không thể thực sự mặc lấy xác
phàm.

Sự
đau khổ và thập giá là ảo tưởng: Một số người
theo thuyết này cho rằng chỉ có "phần người"
Đức Chúa Jesus chịu khổ, còn "Đấng Christ thần
linh" đã rời khỏi Ngài trước khi chết; hoặc toàn
bộ cuộc thương khó chỉ là kịch bản hiển hiện.

Phủ
nhận sự phục sinh thể xác: Nếu thân xác Đấng Christ
không thật, thì sự phục sinh cũng chỉ mang tính biểu
tượng, không phải là chiến thắng thật sự trên sự
chết.

3.
Mối liên hệ với Ngộ Đạo thuyết

Docetism
thường được xem là một nhánh hoặc hệ quả của
Gnosticism, vì cả hai đều xuất phát từ quan niệm nhị
nguyên: vật chất = xấu, tinh thần = tốt.

Tuy
nhiên, không phải mọi trường phái ngộ đạo đều theo
hình ảnh thuyết; một số chấp nhận Đấng Christ có
thân xác nhưng vẫn giữ quan điểm cứu rỗi qua tri thức.

4.
Phản biện trong Tân Ước và của các giám mục thế kỷ
thứ nhì

Sứ
Đồ Giăng đã trực tiếp đối đầu với khuynh hướng
này: "Bởi điều này, mà nhận biết Đấng Thần
Linh của Đức Chúa Trời: bất cứ thần trí nào xưng
rằng, Đức Chúa Jesus Christ đã đến trong xác thịt, thì
thuộc về Đức Chúa Trời. Còn thần trí nào không xưng
nhận rằng, Đức Chúa Jesus đã đến trong xác thịt, thì
chẳng thuộc về Đức Chúa Trời, mà thuộc về Kẻ Chống
Nghịch Đấng Christ, mà các con đã nghe rằng sẽ đến,
và hiện nay đã ở trong thế gian rồi." (I Giăng
4:2-3). "Vì nhiều kẻ lừa gạt đã vào trong thế
gian, là những kẻ chẳng xưng rằng, Đức Chúa Jesus
Christ đến trong xác thịt. Ấy là sự lừa gạt và sự
chống nghịch Đấng Christ." (II Giăng 7).

Giám
Mục Ignatiô thành Antiokia (đầu thế kỷ II) viết trong
thư gửi tín hữu Smyrna: "Ngài thật sự sinh ra,
thật sự ăn uống, thật sự bị bách hại dưới thời
Phi-lát thật sự bị đóng đinh và chết... Ngài cũng thật
sự đã sống lại từ cõi chết."

Giám
Mục Irénée nhấn mạnh: "Nếu Đấng Christ không
thật sự làm người, thì công trình cứu chuộc của Ngài
là giả tạo; chỉ khi Ngài thật sự mặc lấy xác phàm,
Ngài mới có thể "thu hồi" nhân loại trong chính
mình và mang lại ơn cứu rỗi thật sự."